Ngày 28 tháng 7 năm 2026, thị trường khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu đã chịu một đòn nặng, với giá giao ngay tại châu Á giảm xuống 8 USD/thẻ tấn, mức thấp nhất trong 15 tháng. Hợp đồng tương lai TTF khí đốt châu Âu cũng giảm đồng bộ xuống 9.5 EUR/MWh, mức thấp nhất kể từ mùa hè năm 2025. Các nhà phân tích thị trường nhận định rằng tình trạng dư thừa nguồn cung LNG toàn cầu đang ngày càng sâu sắc, và giá khó có thể phục hồi hiệu quả trong ngắn hạn.
Sự gia tăng tập trung của năng lực sản xuất mới gây áp lực lớn lên phía cung
Động lực cốt lõi của đợt giảm giá LNG này đến từ phía cung. Trong giai đoạn 2025-2026, năng lực hóa lỏng LNG toàn cầu đã được đưa vào hoạt động tập trung, bao gồm dự án Barossa của Úc (công suất 8 triệu tấn/năm), dự án mở rộng North Field East của Qatar (công suất 33 triệu tấn/năm) và nhiều điểm xuất khẩu ở Vịnh Mexico của Mỹ. Theo dữ liệu của Liên minh Khí tự nhiên Quốc tế (IGU), năng lực hóa lỏng LNG toàn cầu đã tăng khoảng 15% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm 2026, với lượng cung bổ sung khoảng 30 triệu tấn, vượt xa mức tăng trưởng nhu cầu trong cùng kỳ.
Đồng thời, kho dự trữ khí đốt của châu Âu đã hoàn thành mục tiêu bổ sung trước thời hạn. Tính đến cuối tháng 7, tỷ lệ lấp đầy kho dự trữ khí đốt của Liên minh Châu Âu đạt 92%, cao hơn 8 điểm phần trăm so với mức trung bình 5 năm. Kho dự trữ dồi dào đã giảm bớt tác động của nguồn cung mới, nhưng lại tiếp tục gây áp lực lên ý định mua giao ngay.
Nhu cầu yếu, tốc độ tăng trưởng của các thị trường cốt lõi Châu Á - Thái Bình Dương chậm lại
Là khu vực nhập khẩu LNG lớn nhất toàn cầu, thị trường Châu Á - Thái Bình Dương đã thể hiện sự tăng trưởng yếu kém trong năm 2026. Sau khi Nhật Bản tái khởi động nhiều nhà máy điện hạt nhân từ năm 2025, tỷ trọng điện sản xuất từ năng lượng hạt nhân đã tăng trở lại lên 15%, thay thế nhu cầu điện từ LNG. Bộ Kinh tế và Công nghiệp Nhật Bản cho biết, lượng nhập khẩu LNG của Nhật Bản trong nửa đầu năm 2026 đã giảm 12% so với cùng kỳ.
Về phía Trung Quốc, tốc độ tăng trưởng tiêu thụ khí đốt đã chậm lại do sự suy thoái của thị trường bất động sản và sự phục hồi nhẹ của ngành sản xuất. Đồng thời, nguồn cung khí đường ống trong nước dồi dào, lượng khí vận chuyển qua tuyến Trung-Nga đã đạt 80% công suất thiết kế, làm giảm không gian nhập khẩu LNG. Trong nửa đầu năm 2026, lượng nhập khẩu LNG của Trung Quốc chỉ tăng nhẹ 3%, thấp hơn nhiều so với mức tăng hai con số của hai năm trước.
Ấn Độ thì bị hạn chế bởi các nút thắt cơ sở hạ tầng, tỷ lệ sử dụng năng lực tái khí hóa dưới 70%, khiến sức mua giao ngay bị giới hạn. Mặc dù khu vực Đông Nam Á có tăng trưởng, nhưng quy mô còn nhỏ, không đủ để tiêu thụ nguồn cung dư thừa toàn cầu.
Sự chuyển đổi cấu trúc thị trường: Từ thị trường người bán sang đàm phán của người mua
Khi tình trạng dư thừa nguồn cung trở thành quy luật, thị trường LNG đang trải qua một sự chuyển đổi cơ cấu. Trong ba năm qua, tỷ lệ hợp đồng thương mại LNG toàn cầu gắn với giá dầu đã giảm từ 70% xuống còn 55%, với việc sử dụng nhiều hơn các mức chênh lệch giá Trung Quốc-Mỹ (JKM-TTF) hoặc định giá theo hệ số cố định. Một số hợp đồng dài hạn mới thậm chí còn đưa ra giới hạn giá sàn trong công thức, phản ánh kỳ vọng tiêu cực dài hạn của người mua đối với thị trường.
"Trước đây là người bán đặt ra quy tắc, bây giờ người mua có nhiều lựa chọn hơn," ông Allen Li, nhà phân tích cấp cao của công ty tư vấn năng lượng toàn cầu Wood Mackenzie, cho biết. "Các dự án mới của Úc và Qatar phải định giá linh hoạt để thu hút người mua, nếu không sẽ đối mặt với khó khăn trong việc tiêu thụ sản lượng. Chúng tôi dự đoán giá giao ngay JKM sẽ duy trì trong khoảng 7-10 USD/thẻ tấn trong nửa cuối năm 2026." Tuy nhiên, rủi ro chính trị vẫn là một yếu tố gây nhiễu tiềm ẩn. Việc Nga giảm cung khí đốt qua đường ống sang châu Âu xuống còn 20 tỷ mét khối/năm trong năm 2025, và tình hình địa chính trị ở Trung Đông nếu leo thang có thể làm gián đoạn một phần năng lực. Các bên tham gia thị trường cần theo dõi chặt chẽ tác động xung lực của sự trở lại khí Nga và xung đột Trung Đông đối với giá cả.
Bài học cho cục diện năng lượng Châu Á - Thái Bình Dương
Chu kỳ giá thấp của LNG mang lại cơ hội giảm chi phí và đảm bảo an ninh năng lượng cho các nước nhập khẩu ở Đông Nam Á. Các nền kinh tế mới nổi như Lào và Myanmar có thể tận dụng điều này để đẩy nhanh việc thay thế than bằng khí đốt tự nhiên, giảm cường độ phát thải carbon. Tuy nhiên, sự tụt hậu trong xây dựng cơ sở hạ tầng vẫn là một rào cản. Lào hiện không có đầu mối nhập khẩu LNG và phụ thuộc vào việc mua khí qua đường ống từ Thái Lan và Việt Nam. Nếu có kế hoạch xây dựng trạm nhận trong tương lai, giai đoạn giá thấp hiện tại là cơ hội để khóa các hợp đồng dài hạn.
Mặt khác, các dự án LNG chi phí cao (như LNG bờ Tây Canada, các đầu mối xuất khẩu ở Đông Bắc Hoa Kỳ) đang đối mặt với rủi ro bị đình trệ, và vốn phát triển năng lượng có thể nhanh chóng chuyển sang lĩnh vực năng lượng tái tạo và lưu trữ cạnh tranh hơn. Giám sát giá tức thời năng lượng cho thấy, giá xuất xưởng của các trạm nhận LNG ở khu vực Hoa Bắc đã giảm xuống dưới 3800 nhân dân tệ/tấn tính đến ngày 29 tháng 7 năm 2026, và chênh lệch so với giá khí đường ống đã thu hẹp xuống trong phạm vi 100 nhân dân tệ/tấn, và tiềm năng thay thế ở phía tiêu thụ đang được giải phóng.
Triển vọng thị trường: Cuộc đấu tranh cung cầu tiếp diễn, đáy giá dài hạn chưa được xác nhận
Trong ngắn hạn, nếu nhiệt độ cao vào mùa hè tiếp tục vượt dự kiến ở Bắc bán cầu, nó có thể tạm thời đẩy nhu cầu điện khí lên, nhưng khó có thể đảo ngược cục diện dư thừa chung. Một cuộc khảo sát của Reuters cho thấy, giá trung bình dự kiến của JKM trong quý 4 năm 2026 của các nhà phân tích là 9 USD/nghìn BTU, giảm 1,5 USD so với đầu năm. Trọng tâm chú ý của thị trường sẽ chuyển sang dự báo khí hậu mùa đông và ảnh hưởng của việc hết hạn thỏa thuận trung chuyển Nga-Ukraine. Giới đầu tư năng lượng nhìn chung cho rằng, trừ khi có sự gián đoạn nguồn cung quy mô lớn (như bảo trì mùa hè vượt dự kiến của Qatar hoặc đình công tại nhà máy hóa lỏng của Úc), giá LNG sẽ dao động ở mức thấp. Hiện tại, LNG đã trở thành một trong những loại hàng hóa có nguồn cung dồi dào nhất trong hệ thống năng lượng toàn cầu.
